عليرغم بررسي هاي متعدد، نمي توانند علت ناباروري زوج را پيدا کنند ودر واقع يکي از اشکالات علم طب محسوب مي شود. (طاهري پناه، ربابه، ارديبهشت 79،ص 3)
شايعترين علت ناباروري در مردان کمبود تعداد اسپرم هاست وشايعترين علت اين کمبود عوامل ناشناخته idiopathic است. يعني عللي که هنوز با استفاده از تکنيکهاي موجود قادر به شناسايي آنها نمي باشند. اگرچه اين مسئله يکي از مشکلات پزشکان و بيماران در درمان ناباروري است و گاه حتي موجب نا اميدي آنان نيز مي شود، اما گاهي کامل از ساير علل شناخته شده و نکات مهم مربوط به آنها، براي بيماران بسيار مفيد مي باشد. بيماران دچار ناباروري با علت نامشخص، افرادي هستند که هيچ مشکل واضحي در سيستم باروري خود ندارند. ولي تا به حال “ناموفق” بوده اند. بعبارت ديگر شامل افرادي مي شود که احتمالا علت خاصي براي باروري خود دارند ولي با توجه به محدوديتهاي علم پزشکي در حال حاضر نمي توان آنرا تشخيص داد. ناباروري با علت نامشخص، حدود 10 درصد از کل زوجهاي نابارور را به خود اختصاص مي دهد. (طاهري پناه، ربابه، ارديبهشت 79، ص 3)
ناباروري ثانويه:
در بعضي از زنان مشاهده مي شود که قبلا با آنکه يک يا چند بار حامله شده اند ولي بعد از آخرين حاملگي با وجود عدم پيشگيري، حامله نشده اند و بامشکل ناباروري ثانويه به درمانگاه مراجعه نموده اند.
ناباروري ثانويه در موارد زير ديده مي شود:
1) ازدواج مجدد با شوهر نابارور
2) ضايعات و عوارض جسمي که براي زن پس از زايمان قبلي اتفاق افتاده است.
3) ضايعات و عوارض جسمي يا روحي مرد (صرام، محمود، 1366، ص 100)
عوامل اساسي براي توليد مثل:
باروري طبيعي به عوامل متعدد در مرد و زن (هردو) بستگي دارد. مناسب است که هر زوج بعنوان يک واحد بيولوژيک توليد مثل در نظر گرفته شود. جفت مذکر بايد به تعداد کافي اسپرم هاي طبيعي و متحرک که بتوانند از مسيرهاي بازگذشته، وارد پيشابراه شوند و نهايتا درمان مناسبي براي لقاح انزال يافته در واژن تخمک گردند، توليد کند. بعد از تخليه شدن در واژن، گامهاي مذکر بايد قدرت نفوذ در موکوس گردن رحم و زنده ماندن در آن را داشته باشند.
علل ناباروري و عدم توليد مثل برحسب درصد:
اگرچنانچه معمولا، ابتدا طرف مونث يک زوج نابارور، براي مشاوره به پزشک مراجعه کند، بديهي است که تمام مسئوليت ناباروري متوجه او نيست. در واقع فاکتورهاي مربوط به جفت در 30 تا 40% موارد يا تنها علت ناباروري مي باشند و يا يکي از علل کمک کننده که مهم آنها در زير به طور درصدي درج شده است:
علل ناباروري برحسب درصد
فاکتورهاي مربوط به جنس مذکر 40
فاکتورهاي لوله اي 25
اختلال تخمک گذاري 20
فاکتورهاي مربوط به گردن رحم 15
علل متفرقه 5
علل ناشناخته 5
بر اساس نوشته حالات موجود در اين ارقام ممکن است از کلينيکي به کلينيک ديگر متفاوت باشند. در نزديک به 15 تا 20 درصد زوج ها چندين عامل که به درماندگي هرچه بيشتر بيمار، دامن مي زنند و درمان را بغرنج تر مي کنند مسئول مي باشند. (ويلسون، 1991) (کاظمي، داريوش، 1371، ص 92)
مراحل بررسي وضعيت افراد نابارور
بررسي مرد نابارور شامل مراحل زير است:
1. تاريخچه: علاوه بر تاريخچه ي عمومي، شامل تاريخچه ابتلا به عفونتهاي ويروس ، تب، ديابت، جراحي قلبي و GUS (سيستم ادراري – تناسلي) ، سابقه ي عمل جراحي در سنين بچگي، طول مدت ناباروري، مدت ناباروري قبلي، و تاريخچه ي فعاليت جنسي مي باشد.
2. معاينه ي پزشکي: پس از معاينه عمومي، معاينه ي اسکروتوم از نظر وجودبيضه و واريکوسل انتشار چربي ها.
3. آزمايش ادراري، اسپرم در ادرار، و ديابت
4. بررسي نتايج اسپرموگرام
5. تستهاي اندوکريني (تستوسترون)
6. بيوپسي بيضيه
7. SPA (sperm penetration assay)
8. مونوگرافي سمينال وزيکول
9. وازوگرافي
بررسي زن نابارور شامل مراحل زير است:
1. تاريخچه: شامل تاريخچه و سوابق عمومي و تاريخچه ي جنسي زنان و مامايي مي باشد.
2. معاينه و بررسي فيزيکي: شامل معاينه ي فيزيکي و معاينه ي زنان است.
3. تست هاي اندروکريني (استروژن و پروژسترون)
4. سونوگرافي و وارينال
5. MRI , CT – sean بخصوص در موارد افزايش پرولاکتين
6. PCT، بيوپسي اندومتر
7. تست هاي عفوني
8. تست هاي ايمونولوژيک (عارفي، سهيلا، مهر 1380، ص 304)
موارد ارجاع زوج نابارور به متخصصين:
1. سن بالاي 35 سال، 2. سابقه ي سقط مکرر، 3. سيکلهاي نامرتب و سيکلهاي کمتر از 21 روز و بيشتر از 35 روز، 4. سابقه ي متفاوت به درمان کلوميفن، 5. پروژسترون ميدلوتئال بالا، 6. سابقه ي EP، اندومتريوز، اختلالات آناتوميک، 7. دواسپرموگرام متوالي غير طبيعي، 8. کساني که احتياج به انجام IVF و موارد نظير آن دارند. 9. ناباروري بدون علت. پس از اين مرحله GP زوج ناباروري را به سه گروه متخصص ارجاع خواهند داد:
1. متخصصين زنان و زايمان
2. اورلوژيست
3. آندرولوژيست
در موارد ديگر و متفرقه مراکز و متخصصين ديگري نيز براي بررسي وضع زوجين نابارور دست اندر کارند:
1. متخصصين ژنتيک
2. متخصصين غدد
3. در صورت وجود سيکلهاي نامرتب و هيرسوتيسم، آکنه، چاقي، انسولين و گلوکز، بطور ناشتا در افراد چک مي شوند. (عارفي، سهيلا، مهر 1380، ص 30)
درمان ناباروري در زنان:
مشکل ناباروري در دنياي امروز بصورت يک نگراني اجتماعي در آمده و بسياري از زوجين در طول سالهاي زندگي مشترک خود به نوعي، مشکل ناباروري را تجربه کرده اند. اين مسئله ضربه رواني شديدي را به زوجين وارد ساخته و روابط زناشويي، بين فردي و اجتماعي آنان را تحت تاثير قرار مي دهد. زوجين نابارور پس از احتمال دادن به ناباروري خود، با مراجعه به متخصصين مربوطه در جهت حل اين معضل تلاش مي نمايند و کار درمان خود را شروع مي کنند. گزارشات مربوط حاکي از آن است که در کليه ي گروه هاي پزشکي (به جز اورولوژي) در بيشتر موارد، زنان به تنهايي و يا به همراه خويشان و آشنايان خود به پزشک مراجعه مي کنند. حضور زن و شوهر به همراه يکديگر را درصد کمتري از پزشکان گزارش کرده اند.
در حاليکه در مورد پزشکان متخصص اورولوژي که مراجعان اصلي انان مردان مي باشند (و بيشتر به علت مردانه بر مي گردد) حضور زن و شوهر با يکديگر، در نزد پزشکان به بالاترين ميزان خود مي رسد. بر اساس اين يافته ها، در موارديکه علت ناباروري به زنان بر مي گردد آنها پيگيري درماني را بيشتر به تنهايي يا با همراهي خويشان بر عهده مي گيرند. و از همراهي همسرشان کمتر بهره مي برند. اما زمانيکه علت ناباروري به مردان بر مي گردد، زنان همراهي بيشتري با همسران خود دارند و احساس همدردي بيشتري مي نمايند. خصوصا آنکه پزشکان متخصص اورولوژي نيز بيش از پزشکان زنان و زايمان به همراهي زوجين با يکديگر تاکيد مي کنند. به نظر مي رسد در رابطه با همراهي و همدلي زن و شوهر در مواجهه با مسئله ي ناباروري صرف نظر از علت ناباروري، کمکهاي روان شناختي و مشاوره همراه با خدمات پزشکي ضرورت دارد. فراهم نمودن اين ارتباط عاطفي و رواني درکليه مراحل درمان (صرف نظر از موفقيت يا عدم موفقيت درمان) حمايتهاي لازم را براي بيماران بوجود مي آورد که خود بر نتيجه ي درمان اثر خواهد گذاشت. (کرمي نوري، علي، زمستان 80، ص 24)
روشهاي درمان در زنان نابارور:
روش درماني ART:
يکي از روشهايي که جهت ناباروري اتخاذ مي شود روش درماني ART است که گروههاي پزشکي بيشترين موافقت را با انواع اين روش دارند اما در عين حال اثر روشهاي درماني ART در نزد پزشکان (بويژه متخصصين زايمان و زنان و متخصصين اورولوژي) به ميزان زياد ارزيابي نشده و فقط به اثر نسبي و محدود اين روشها اشاره شده است.
از ميان متخصصين اورولوژي و جنين شناسي، شانس موفقيت بيشتري را براي روش هاي ART در مقايسه با درمان دارويي قائل بوده اند. در حاليکه متخصصين زنان و پزشکان عمومي شانس موفقيت بيشتري را براي درمان دارويي در مقايسه با اين روش ها متذکر شده ان. ولي هيچيک از گروههاي پزشکي براي استفاده از طب سنتي و گياهي نظر مساعدي نداشتند.
اکثر بيماران نگرش مثبتي به روش هاي درمان ART دارند، در عين حال روشهاي ART تاثيرات رواني نسبتا زيادي بر بيماران باقي مي گذارد. مي توان نتيجه گرفت که اين روش ها در عين آنکه موثر مي باشند اکثر بيماران نيز نگرش مثبتي به آنها دارند، ولي بايد توجه داشت که با توجه به ايتولوژي متفاوت ناباروري در بين بيماران نمي توان ادعا نمود که با اين روشها، همه بيماران به درمان قطعي مي رسند. بنابراين با توجه به هزينه ي زياد اين روشهاي و تحمل رنج و صدمات جسماني ناشي از آنها، بويژه تاثيرات رواني روشهاي ART بايستي ملاحظات ويژه اي براي بيماران نابارور در نظر گرفته شود.
اول آنکه در استفاده از اين روشها، بايستي آگاهي لازم به بيماران داده شود و شانس موفقيت را به روشني تشريح نموده تا به دور از اميدهاي کاذب و احتمال شکست، با اين مسئله به طور واقع بينانه برخورد نمايند. دوم آنکه جزئيات مراحل درمان بري بيمار تشريح گردد تا از آمادگي شناختي و رواني کافي برخوردار گردد و از آثار رواني منفي ناشي از شکست احتمالي جلوگيري بعمل آيد.
– تلقيح درماني: تلقيح درماني يا تلقيح مصنوعي به تزريق مني درون کانال سرويسکال اطلاق مي گردد، اگر براي انجام اين کار از مني شوهر خود زن استفاده شود، عبارت تلقيح هومولوگ (AIH) بکار مي رود و اگر از مني غير از شوهر خود استفاده شود عبارت تلقيح هترولوگ TDI بکار مي رود.
تلقيح هترولوگ در مواردي که شوهر از قدرت باروري طبيعي برخوردار است اما بعلت چاقي مفرط يا وجود نقص در آلت، قادر به انزال مني بر روي گردن رحم نيست، مورد پيدا مي کند. در مواردي که بنظر مي رسد وجود ناهنجاريهايي در رحم، از تهاجم تعداد کافي اسپرم به داخل حفره رحمي ممانعت مي کند، استفاده از تلقيح داخل رحمي (IUI) موفقيت آميزه بوده است. تا زمانيکه بررسي کامل جفت مونث صورت نگرفته و عدم وجود نقايص را که به طور نسبي مسئول حامله نشدن وي مي باشند، ثابت نشده باشد و همچنين بدون رضايت مکتوب زن و شوهر، نبايد تلقيح مصنوعي انجام پذيرد. (کاظمي، داريوش، 1371، ص 75)
– ناکامي در تلقيح: ناهنجاريهاي آشکاري چون پرده ي بکارت پاره نشده، نقايص تکاملي و چاقي، در صورت امکان بايد اصلاح گردند. اگر ناکامي در تلقيح، معمول ناهنجاريهاي آلت تناسلي مرد باشد تلقيح درماني با مني شوهر در نظر گرفته مي شود. اما ايمپوتانس و واژينيسموس و مقاربت دردناک بندرت علت عفوني دارند و معمولا روان درماني براي اصلاح آنها ضرورت دارد. روشهاي معيوب فعاليت جنسي را مي توان با در ميان گذاشتن روش درست مقاربت با هر زوج و پيشنهادات لازم اصلاح کرد. با انجام مقاربت به صورت هر 48 ساعت يکبار ، طي دوره اي که 3 روز قبل از زمان پيش بيني شده براي تخمک گذاريف شروع و دو روز بعد از آن خاتمه يابد، قائدتا بايد انحرافات جزئي انتظار رود.
در صورتيکه درجه حرارت روزانه ثبت شود، زوجين بايد در روزي که درجه حرارت افت مي کند در روز بعد از آن نزديکي کنند. (کاظمي، داريوش، 1371، ص 76)
لقاح خارج رحمي (IVF)
لقاح خارجي رحمي (IVF) و در عين درماني بودن، قابليت ذاتي تشخيص را در خود دارد، که امکان مشابه سازي با جايگزيني آن با روشهاي ديگر ارزيابي و تشخيص و درمان وجود ندارد. در موقعيت هاي بسيار ايده آل، شانس معادل و يا بيش از 70% براي باروري هر تخمک آزمايشگاه وجود دارد. قابليت بررسي باروري تخمک در خارج از بدن انسان، امکان بررسي و ارزيابي توانايي تشکيل جنين را براي زوج فراهم مي نمايد که بررسي اين موضوع به هيچ وجه در شرايط طبيعي باروري زوج امکان پذير نيست.
تکنولوژي لقاح

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید