ساله، از هر 5 زوج 39-35 ساله و از هر 4 زوج 45-40 ساله آمريکايي، يک زوج نابارور مي باشند.
در مطالعه اي ک هدر سال 1376 در شهر تهران بر روي 1992 زن تهراني 23-20 ساله انجام گرفت، 1/78 درصد زنان در سال اول از دواج باردار شده و ميزان ناباروري خام، 9/21 درصد برآورد شد. دربررسي ديگري که در سال 1375 در شهر اصفهان به عمل آمد شيوع ناباروري دراين شهر 1/15 درصد برآورد شده است.
ناباروري يک عامل استرس زاي مهم در زندگي بوده و قبول شکست باروري مشکل مي باشد. بسياري از زوجها با يک دوره درمانهاي تکرار شونده و دردناک، باروند درمان بدون پيشرفت، مواجه مي گردند و در نهايت در زوج نابارور، احساس ضعف در مقابل رسيدن به هدف، پديدار مي شود. (محمدي، محمدرضا، پائيز، 1380، ص 34)
علت ناباروري
1- استرس
از فاکتورهاي بسيار موثري است که سلامت تخمدانها و رحم، تعادل هورموني زنان، آندروژنها و حتي عملکرد سيستم ايمني و گوارش را تحت تاثير خود قرار مي دهد. اين فاکتور به همين نسبت در بروز ناباروري در مردان نيز موثر است و در برخي گزارشات آمده است افراد مبتلا به بيماريهاي رواني پيشرفته و حتي افراد منفي گرا بطور واضح شانس باروري خود را از دست مي دهند.
مشاوره، مدتيشين، عبادت، تمرينهاي ورزشي متفکرانه مثل يوگا، استفاده از داروهاي انرژي زا مانند برخي از اسانس ها، عصاره هاي گياهي و ماساژ تعدادي از راه حل هاي پيشنهادي براي برطرف کردن استرس هستند.
2- آسيب هاي ناشي از قرصهاي پس از نزديکي
قرصهايي که پس از نزديکي در روابط مشکوک و يا محافظت نشده کاربرد دارند و جزء روش هاي اورژانسي پيشگيري از بارداري محسوب مي شوند علي رغم تاثير خوبشان و بروز نازايي موقت طبق گزارشات جديد موثرند.
3- پرخوري توام با سوء تغذيه
کمبود ويتامين هاي? VB6,E,C VB12, روي و مواد معدني مي توانند بر روي بارداري تاثير گذار باشند و براي برطرف نمودن اين مورد با داشتن يک رژيم غذايي کامل و متعادل مورد نياز است، اين رژيم غذايي مي تواند شامل ترکيبي از پروتئين گوشت، تخم مرغ، ماهي، روغن هاي سفيد (روغن زيتون) سبزيجات و ميوه هاي تازه باشد. لطفا از مصرف قند، الکل، کافئين و تنباکو اجتناب کنند.
4- اسپرم ضعيف
آلاينده هاي محيطي و آلودگي ها با کيفيت و ميزان ناکافي اسپرم مرتبط اند. ساير عوامل شامل: ضربه به بيضه ها از بيماريهاي مقاربتي پرتو درماني و نعوظ غير نرمال است که در اين مورد بررسي مايع مني آزمايش توليد خوبي براي شروع درمان مي باشد.
5- عفونتهاي ادراري – تناسلي
در اغلب موارد عفونتهاي ادراري تناسلي در زنان و مردان بدون علامتند اما وجود اين عفونتها مي توانند از عوامل ايجاد کننده نازايي باشد. که در زنان موجب سقطهاي مکرر مي گردد.
6- تضعيف سيستم ايمني
در مردان عدم تعادل در سيستم ايمني منجر به چسبندگي اسپرم ها به يکديگر و عدم کفايت آنها مي شود. همين امر در زنان نيز منجربه تشکيل موکوس سرويکس و غير قابل نفوذ پذير شدن سرويکس مي شود. با انجام تستهاي خوني و اسپرموگرام براحتي مي توان به اين نقيض پي برد. بنابراين براي تقويت سيستم ايمني استفاده از سير، زنجبيل، زردچوبه، و قارچ توصيه مي شود.
7- وزن
اگرچه چاقي مي تواند سطوج پروژسترون را جبران کند ولي سبب افزايش ريسک سندرم تخمدانهاي پلي کيستليک مي شود وبر باروري تاثير مي گذارد. در زنان بسيار لاغر نيز امکان دارد به علت ناکافي بودن استروژن تاثير گذار باشد.
8- داروها
الکل، کافئين، داروهاي شادي آور در ايجاد ناباروري تاثير مي گذارند.
9- عدم تعادل هورمونها
جهت درمان سطوح پائين پروژسترون در خانم ها مي توان B6 ، اسيدهاي چرب ضروري و برخي داروهاي گياهي استفاده کرد.
10- عفونتهاي دستگاه تناسلي
بعد از ايجاد سقط جنين در جوامع مختلف با شدت و اشکال مختلف ديده مي شود که عواقب منفي بر روي باروري در زمانهاي بعدي گذاشته و از دلايل نازايي محسوب مي شود. در اين ميان عفونتهاي بالا رونده و بي نشانه C.trachomatis بعد از سقط جنين با تاثير بر روي بافت لوله هاي فالوپ از علتهاي شايع ناباروري در جوامع مختلف بويژه جوامع غربي محسوب مي شود. قبل از سقط جنين دراين جوامع اعمال پروفيلاکسي با آنتي بيوتيک بر عليه عفونتهاي شايع بعد از سقط همچنين انجام سقط جنين در محيط بيمارستان و انجام اين عمل توسط پزشک متخصص مي تواند از شيوع عفونتهايي که مي تواند در آينده موجب ناباروري گردند جلوگيري نمايد.
بررسي و کشف علل ناباروري:
با گرفتن شرح حال از بيمار مي توان به علل ناباروري پي برد، اطلاعات در زمينه هاي زير مي تواند به پزشک جهت درمان کمک کند:
سابقه بيماري عفوني:
1. بيماريهاي مقاربتي مثل سوزاک
2. سابقه وراثت
3. استعمال دارو يا مواد مخدر و الکل
4. سابقه جراحي يا ضربه ها
5. سابقه فشارهاي روحي مثل شوکهاي روحي و برق گرفتگي.
6. علل عمومي مثلا ابتلا به بيماري قند، فشار خون و غيره.
7. راديوگرافي رحم و لوله ها و آزمايش هاي هورموني (در زنان).
8. اطلاعات مربوط به روابط زناشويي از قبيل: دفعات نزديکي و موارد خاص ديگر مانند: فشارهاي روحي، ضعف اعصاب، عدم توازن روحي در زن و اختلالات خانوادگي.
اختلالات فعاليت جنسي:
يکي از شايعترين مشکلات زوجهاي جوان است، که بصورت موارد زير ظاهر مي شود:
1. کاهش ميل جنسي
2. کاهش قدرت جنسي
3. ترس از نزديکي
4. ارگاسم زودرس يا عدم رسيدن به ارگاسم
که اين عوامل منجر به بروز مسائلي مانند:
1. افسردگي
2. ضعف
3. خستگي
4. اضطراب
5. تندخويي
6. تحريک پذيري مي گردد.
که اين اختلالات فعاليت جنسي در زنان و مردان متفاوت است.
اختلالات فعاليت جنسي در مردان: (عامل مردانه)
نقش مرد در بارور کردن زن اين است که اولا: نطفه سالم در خود بسازد. ثانيا قادر باشد هر چند روز يکبار، روابط زناشويي را انجام داده و نطفه خود را در داخل دستگاه تناسلي زن انزال نمايد.
که نارسائيهاي مرد در اين دو نکته بالا موجب اختلال در فعاليت جنسي او مي شود و عبارتند از:
1. نارسايي در ايجاد نطفه
2. اشکال در انتقال نطفه به خارج
3. اسپرم سازي و تلقيح معيوب
4. اختلال در نعوظ (ناتواني جنسي)
5. ايمپوتنسي
6. اختلال در انزال (انزال زودرس يا ديررس و انزال معکوس)
7. عدم تعادل هورموني
8. اثرات زيان آور گرما در ساخت اسپرم
9. و عوامل شغلي مضر
(اميرجنتي، ناصر، بهمن 81، ص 3) و (صدراردکاني، هومن، دي ماه 81، ص 2) و (صرام، محمود، 1366، ص 186)
اختلالات فعاليت جنسي در زنان: (عامل مردانه)
اختلالات فعاليت جنسي در زنان به ندرت علت جسمي دارد که شامل 3 گروه:
1. واژينيسموس
2. ارگاسميک
3. عمومي، مي باشد.
اختلال فعاليت ارگاسميک:
يکي از شايعترين اختلال در زنان است. در اين اختلال در تحريک جنسي اشکال وجود ندارد ولي زن بر اوج لذت جنسي (ارگاسم) نمي رسد. و خود اين موضوع موجب اضطراب، افسردگي، بداخلاقي و ضعف و بي حالي در زن مي گردد که با آموزش زوجين اين مشکل برطرف مي شود.
اختلال فعاليت واژينيسم:
يسته شدن غير ارادي مدخل واژن که غالبا عوامل سايکولوژيک در آن دخالت دارد و يااينکه از نواقص مادرزادي در زن مي باشد.
اختلال فعاليت جنسي عمومي:
در اين نوع اختلال مرحله تحريک در عکس العمل جنسي مهار مي شود. اضطراب ، افسردگي، ضعف و بيماري، ارتباط زناشويي نامناسب، همگي مي توانند در زن موجب بي ميلي جنسي و در نتيجه ناباروري شود.
علاوه بر موارد ديگر همچون موارد زير موجب ناباروري در زنان مي شود از قبيل:
1. نارسايي هاي مربوطه به ايجاد تخمک
2. کم کاري و بدکاري غده هيپوفيز
3. نارسايي تخمدانها
4. عوامل مربوط به لوله هاي رحم
5. جسم رحم و دهانه رحم و اشکالات مجراي تناسلي. (کاظمي، داريوش، 1371، ص 93 – 89)
“اضطراب” و “استرس هاي رواني”به عنوان فاکتور موثر در ناباروري:
اضطراب و استرس هاي رواني با مکانيسم هاي مختلف باعث ناباروري افراد مي شود. در خانمها، استرس هاي رواني و شغلي باعث کاهش باروري مي گردد. در واقع استرس و اضطراب و فشارهاي شغلي با افزايش (CRH) اندروفين و (AGTH) در هيپوتالاموس باعث مهار گنادوتروپين ها و در نتيجه مهار تخمک گذري و ناباروري خواهد شد.
مطالعات نشان مي دهند که حاملگي در سيکلهايي صورت مي گيرد که تست هاي رواني، سطح پائين استرس و اضطراب را در طول سيکل نشان داده اند.
اضطراب در مردا نيز باعث کاهش ليبيدو، کاهش تعداد تماسهاي جنسي، ناتواني جنسي، اختلال در اسپرماتوژنز، کاهش کيفيت اسپرم و در نتيجه کاهش در باروري مي شود. همچنين استرس هاي رواني باعث افزايش طول درمان در بيماران نابارور مي گردد.
مطالعات نشان ميدهد که نارسايي فازلوتئال (luff) و سندرم در افراد، با استرس بالا بيشتر ديده مي شود. در صورت عليرغم ابهامات زيادي که در مورد علت بودن فاکتور رواني (psychoyenic Hypotnesis) وجود دارد، معلول بودن عامل رواني
(psychological consequence Hypotnesis) ثابت شده است. مشاوره رواني در افرادي که از استرس، اضطراب و فشارهاي شغلي رنج مي برند چه قبل از شروع درمان و چه در طول درمان ضروري مي باشد. (مولايي، شهريور 80، ص 5)
تاثير سن زوجين در ناباروري
سن يکي از مهمترين عواملي است که مي تواند به تنهايي بر باروري اثر داشته باشد. پير شدن دستگاه توليد مثل در اين ميان بسيار نقش مهمي دارد. کاهش باروري زوجهاي متاثل با افزايش سن بارها ثابت شده است. به صراحت مي توان گفت که در حدود 3/1 از زناني که حاملگي خود را به اوسط تا اواخر دهه سوم زندگي به تاخي رانداخته و نيمي از زناني که تمايل دارند اولين بار پس از 40 سالگي حامله شوند با شکل ناباروري روبه رو خواهند شد. در برنامه هاي تکنولوژي کمکي باروري و ميزان حاملگي در زنان بالاي 40 سال يک سوم تا نصف زنان جوانتر است و در بسياري از برنامه ها فقط موارد نادري از حاملگي در زنان بالاي 40 سال گزارش شده است.
اما در اين باب استثناء هايي نيز وجود دارد. چنانچه گزارش شده است: مسن ترين زني که حاملگي خود به خود در دوره اخير داشته است (بر طبق کتاب رکوردهاي جهاني guinness)، زني ز پرتلند است. اين زن در سن 57 سال و 120 روزگيف زايمان کرد و مورد ديگر نيز زني از اسکاتلند گزارش شده است که پس از سن 47 سالگي، 6 فرزند بدنيا آودر و هنگام تولد آخرين آنها 62 سال سال سن داشت!!
فاکتور موثر ديگر از عوامل مهم کاهش تعداد زايمان ها با افزايش سن ، سقط خود بخودي مي باشد اکثريت سقطهاي زودرس پس از 35 سالگي به دليل تري زومي هاي اتوزوم است که با افزايش سن مادر، زياد مي شود. خطر سقط خود بخودي که از لحاظ باليني قابل تشخيص باشد، از حدود 10% در زير سن 30 سالگي به 18% در اواخر دهه سوم زندگي، ميزان ابتلا به برخي از بيماريها مثل “اندومتريوز” که خود مي توانند در امر باروري تداخل ايجاد کنند بيشتر مي شود.
علاوه بر اين موارد، با افزايش سن زنان، تماس بيشتر با خطرات شغلي و محيطي مي تواند ميزان باروري را کاهش دهد. تغييرات مردان با افزايش سن نسبتا اندک ولي معنادار است.
حداقل به دو دليل کيفيت اسپرم با پيري کاهش مي يابد.
1) “بيماري اتوزومال” جديد را مي توان تعداد “موتاسيون هاي ژن” مرد نسبت داد.
2) سن پدر با خطي “تري زومي” رابطه مستقيم دارد که نشان دهنده ي افزايش جدا نشدن nondisijuncation در مرد است. ولي ممکن است کاهش اسپرم در مردان مسن تر نيز با ميزان Feundability رابطه اي نداشته باشد. انجام يک مطالعه مناسب بدليل اشکالاتي که در آن وجود دارد احتمالا غير ممکن است. (مثل تلقيح اسپرم پير به بدن يک گيرنده جوان)
(اسپيروف، 1992، همت خواه، فرهاد، 1376، ص 8-7-5)
ناباروري باعلتهاي ناشناخته
ناباروري با علت نامشخص، به مواردي اطلاق مي گردد که پزشکان

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید